چهره هاي ماندگار يا برترينهاي روزنامه نگاري ايران در سال گذشته
همزمان با روز جهاني آزادي مطبوعات براي دومين سال در 13 ارديبهشتماه، روزنامهنگاران ايران ميهمان انجمن صنفي خود شدند تا در جشن انتخاب فيروزگوران، احمدرضا دريايي، شهلا شركت، عباس عبدي و عبدالعلي رضايي به عنوان 5 روزنامهنگار برتر سال 86 شركت كنند و براي چندمين بار بشنوند كه اصليترين سياست روزنامهنگاري نقد قدرت و حاكميت است و به همين دليل اين شغل در دنياي امروز بسيار پرخطر و دشوار است.( روزنامه اعتماد ملي 15/2/1386 )
خبر در ظاهر خيلي عالي است اما وقتي به اسامي بيشتر عنايت شود اين سوال پيش مي آيد كه اين بزرگواران در سال 1385 و 1386 چه عملي انجام داده اند كه مشمول شرايط اين جايزه شده اند. آقاي مزروعي به عنوان مديره انجمن صنفي روزنامهنگاران معيارهايي را براي روزنامه نگاران برتر ارائه كرده اند كه هيچ شاخص و معيار دقيقي براي روزنامه نگار برتر نيست و بيشتر به درد چهره هاي ماندگار در عرصه روزنامه نگاري مي خورد.مدعاي اين حرف شاخصهاي 1- فعاليت مستمر روزنامهنگاري به مدت 20 سال 2- داشتن تاليف 3- ترجمه يا تحقيق در زمينه روزنامهنگاري 4- برخورداري از سبك نگارش ويژه يا متمايز در روزنامهنگاري 5- برخورداري از شخصيت مستقل حرفهاي 6- نوآوري در عرصه روزنامهنگاري ايران 7- تلاش در جهت دفاع از حقوق روزنامهنگاري 8- مشاركت در نهادهاي صنفي 9- تربيت نسل جديد روزنامهنگاران؛ است كه فقط قابل اطلاق به چهره هاي ماندگار است و تصور نمي شود هيچ يك از جوايز روزنامه نگاري در جهان از اين قاعده من درآوردي آقاي مزروعي و همپالكي هايشان را داشته باشند.
به عبارت ديگر روزنامه نگاري برتر و چهره هاي ماندگار روزنامه نگاري با هم خلط شده اند . عنوان جايزه مشمول تمامي روزنامه نگاران از پير تا جوان مي شود اما شاخصهاي انتخابي فقط در برگيرنده كهنسالان روزنامه نگاري ايران است !!!
بهتر است هيات مديره انجمن صنفي روزنامهنگاران تكليف خود را در مقطع كنوني روشن سازد و بداند كه هرچند آنها يك تشكل صنفي محسوب مي شوند اما نبايد معيارهاي علمي و حتا هنجاري در عرصه روزنامه نگاري را ملعبه منويات گروهي و سياسي خود سازند.
پيامد رفتارانجمن صنفي روزنامهنگاران در انتخاب روزنامه نگاران برتر یا بعبارت بهتر از دور خارج شده، به غير از اينكه هيچ انگيزه اي براي پرورش روزنامه نگاران آزادي خواه بوجود نمي آورد، بلكه سركوب كننده روزنامه نگاران جواني مي شود كه با هزار مشكل و معضل به حرفه روزنامكه نگاري مي پردازند و بجاي قدرداني از آنها؛ از كساني قدر داني مي شود كه تقريبا از گود خارج اند.
آيا آقاي مزروعي و همپالكي هاي سياسي ايشان تصور مي نمايند افرادي كه از دور خارج شده اند مي توانند باعث رهبري و الگو دهي به جوانان شوند و يا جواناني كه در حال حاضر در راه تعالي جامعه؛ تمامي مشكلات و هزينه ها را به جان مي خرند، تا امثال هيات مديره انجمن صنفي در عافيت زندگي كنند و فقط به كذا رهبريت جامعه روزنامه نگاري را يدك بكشند.
ديگرآنكه اگر هدف اين انتخاب واقعا « نقد قدرت و حكومت و به ناگزير استقلال آن از نظام سياسي است » بايد گفت كه انتخاب انجام شده كاملا مخالف اين روند بوده و بيشتر گروكشي جناح چپ و راست در عرصه سياست حكومتي را به ذهن متبادر مي سازد، نه نقد قدرت و حكومت. لذا بهتر است اين انجمن به سرمايه هاي روزنامه نگاري كه امروزه جوانان برومند اين حوزه مي باشند پر و بال داده و بداند كه كاركرد مهم جوايز روزنامه نگاري ايجاد مصونيت براي خبرنگاران در حوزه هاي سياسي است و روزنامه نگار مربوطه مي تواند با مصونيت بيشتر در راه خدمت به جامعه عمل نمايد . حال اين جايزه چه سودي براي افرادي دارد كه از دور خارج شده اند ؟؟؟مشخص نيست.
لذا انتخاب كنندگان بهتر است از بزرگ منشي و آقايي بر روزنامه نگاران دست برداشته و بدانند در مقابل اين خيل جديد؛ هيچ حرفي براي گفتن ندارند و اگر به كذا تصور تاثير گذاري بر جامعه روزنامه نگاري را دارند؛ بداند كه آن حرفها و مطالب گذشته و آتشين، فقط بخاطر مصونيت سياسي ناشي از قدرت حكومتي خود يا دوستان خود بوده است و الا اگر مانند جوانان روزنامه نگار امروز به قدرت وابسته نبودند هيچ براي گفتن نداشتند كه حال بخواهند معيار را خود و نسلهاي اول و دوم بدانند.
متن خبر
از سوي انجمن صنفي روزنامه نگاران؛
پنج روزنامهنگار برتر سال 86 انتخاب شدند
گروه جامعه- ساناز اللهبداشتي: روزنامهنگاران ايران براي دومين سال در 13 ارديبهشتماه، همزمان با روز جهاني آزادي مطبوعات ميهمان انجمن صنفي خود شدند تا در جشن انتخاب فيروزگوران، احمدرضا دريايي، شهلا شركت، عباس عبدي و عبدالعلي رضايي به عنوان 5 روزنامهنگار برتر سال 86 شركت كنند و براي چندمين بار بشنوند كه اصليترين سياست روزنامهنگاري نقد قدرت و حاكميت است و به همين دليل اين شغل در دنياي امروز بسيار پرخطر و دشوار است.
رئيس هياتمديره انجمن صنفي روزنامهنگاران ايران در مراسم روز پنجشنبه به نمايندگي از ديگر اعضاي هياتمديره پس از اين توضيح در مورد وضعيت روزنامهنگاري امروز گفت: <روزنامهنگاري در مفهوم اعم آن كه از مديريت و سردبيري تا خبرنگاري و گزارشگري و عكاسي و ويراستاري را پوشش ميدهد، هميشه و به ويژه امروز در زمره مشاغل و حرفههاي دشوار، پرخطر و پرمسووليت بوده است و از آنجا كه يكي از سياستهاي روزنامهنگاري نقد قدرت و حكومت و به ناگزير استقلال آن از نظام سياسي است، بنابراين تلاش براي تثبيت هويت و حفظ شأن و موقعيت اجتماعي روزنامهنگاران بر عهده خود اعضاي صنف و تشكلهاي صنفي و حرفهاي است.>
او پس از آنكه به نتايج مثبت اولين دور انتخاب روزنامهنگار برتر (سال 85) اشاره كرد و شرايط حاضر جامعه مطبوعات و فعاليت همزمان سه نسل از روزنامهنگاران پيش از انقلاب اسلامي، پس از پيروزي انقلاب اسلامي و روزنامهنگاران جنبش اصلاحطلبي مردم ايران و شناخت آنها را راهي براي كمك و ارتقاي توانمنديهاي روزنامهنگاري دانست، گفت: <روزنامهنگاري بنا بر اقتضائات ذاتي، حرفهاي مردمي، مدني و مستقل از نظامها، حكومتها و ساختارهاي سياسي است، بنابراين نيكو و پسنديدهتر آن است كه تجليل از پيشگامان و تاثيرگذاران حرفه نيز توسط خود اعضاي صنف و تشكلهاي مستقل صنفي انجام شود. اين امر مانع از اقدامات نمايشي و بهرهبرداريهاي سياسي كه حكومتها عموما به دنبال آن هستند ميشود و خواهد شد.> به گفته او، <شادابي و نشاطي كه برگزاري مراسم تجليل از روزنامهنگاران برجسته در جامعه مطبوعاتي ايجاد كرد شاهدي بر اين ادعا است.> با اين شرايط هياتمديره انجمن صنفي روزنامهنگاران تصميم گرفت كه امسال هم براي دومين بار روزنامهنگار برتر سال را انتخاب كند، تصميمي كه مزروعي آن را اينگونه توضيح داد: <واقعيت آن است كه در بين نسل اول و دوم و حتي نسل سوم و روزنامهنگاران ما افراد و چهرههايي كه شايسته تجليل و تقدير هستند بسيارند و روزنامهنگاران پيشكسوت كه هنوز هم قلم ميزنند، روزنامهنگاري ميكنند و روزنامهنگار تربيت ميكنند بيشمارند، همچنين روزنامهنگاران نسلدومي كه اثرگذار، جريانساز و تحولآفرين بودهاند و بيترديد شايسته تقديرند، كم نيستند. روزنامهنگاران جوان، اعم از زن و مرد كه شجاعت حرفهاي داشتند، خوشقلم بودهاند و ذوق و استعداد نشان دادهاند، از شمار انگشتان دست فراتر ميرود اما رويكرد انجمن صنفي عمدتا و تاكنون معطوف به روزنامهنگاران پيشكسوت و چهرههاي نسل اول و دوم بوده است و با توجه به معيارها و نيز اين شرط كه حدودا دو دهه يا عمر مفيد حرفهاي خود را به روزنامهنگاري ميگذارند، بوده است.> اما در اين جلسه پيش از آنكه رئيس هياتمديره انجمن صنفي معيارهاي انتخاب برترينهاي روزنامهنگاري را تشريح كند، به بازداشت علي فرحبخش يكي از روزنامهنگاراني كه نزديك بهماهها است كه در بازداشت به سر ميبرد، اشاره كرد و نسبت به وضعيت اين روزنامهنگار ابراز نگراني كرد. پيش از آنكه روزنامهنگاران در روز جهاني آزادي مطبوعات نسبت به بازداشت فرحبخش ابراز نگراني كنند، <كميته حمايت از روزنامهنگاران (>) CPJنام ايران را در كنار ارمنستان، بنگلادش، كامبوج، گامبيا، كرهشمالي، مولداوي، مكزيك، سريلانكا، تونس، تركيه، آمريكا، كلمبيا و ويتنام در فهرست كشورهايي كه روزنامهنگار زنداني دارند قرار داد تا نسبت به بازداشت 134 روزنامهنگار از اول دسامبر 2006(آذر 85) هشدار دهد.
دنياي روزنامهنگاري از نگاه برترينها
با اين حال، هياتمديره انجمن صنفي روزنامهنگاران ايران با در نظر گرفتن فعاليت مستمر روزنامهنگاري به مدت 20 سال، داشتن تاليف، ترجمه يا تحقيق در زمينه روزنامهنگاري، برخورداري از سبك نگارش ويژه يا متمايز در روزنامهنگاري، برخورداري از شخصيت مستقل حرفهاي، نوآوري در عرصه روزنامهنگاري ايران، تلاش در جهت دفاع از حقوق روزنامهنگاري، مشاركت در نهادهاي صنفي، تربيت نسل جديد روزنامهنگاران را معيار انتخاب خود قرار داد و با توجه به آن فيروزگوران، احمدرضا دريايي، شهلا شركت، عباس عبدي و عبدالعلي رضايي را به عنوان روزنامهنگاران برجسته سال 86، شايسته تقدير دانست.
پيشكسوتان روزنامهنگاري كه در سال 86 مورد تقدير قرار گرفتند، در زمان كوتاهي ميتوانستند پشت تريبون سبز انجمن صنفي بايستند و آنچه در اين سالها ديده و تجربه كردهاند را در كلامي كوتاه بيان كنند اما در ميان روزنامهنگاران برتر امسال(86) احمدرضا دريايي و عبدالعلي رضايي مجالي براي پشت تريبون ايستادن نداشتند.دريايي كه درد و رنج بيماري آن را بستري كرده و فرصت حضور در اين مراسم را از او گرفته بود، همسر را مامور دريافت جايزه كرد. كاري كه رضايي هم به دليل سفر به كانادا و ادامه تحصيل به احمد زيدآبادي سپرده بود. اما از ميان پنج روزنامهنگار برگزيده، فيروز گوران، شهلا شركت و عباس عبدي خيلي كوتاه نقد و نگاه خود را به دنياي روزنامهنگاري امروز مطرح كردند.
فيروز گوران روزنامهنگار پيشكسوتي كه فعاليت خود را از سال 1342 در روزنامه كيهان آغاز كرده بود، پس از آنكه ماهنامه <جامعه سالم> حدود 5سال پيش توقيف و لغو امتياز شد از كار بيكار و تا امروز هم اجازه ادامه فعاليت از او سلب شده است، در متن كوتاه خود از آنچه كه اين روزها در دنياي روزنامهنگاري ميگذرد تصويري ارائه داد وگفت: <سالهاست كه مطبوعات به نقل از كارشناسان مينويسند با تكصدايي نميتوان كشور را اداره كرد و با تكصدايي نميتوان به اتحاد ملي دست يافت. مطبوعات براي دستيابي به آزادي بيان هزينه سنگيني پرداختند و روزنامهنگاران بسياري خانهنشين شدند.> او سپس از گفتههاي وزير ارشاد در مورد برخورد با روزنامههايي كه نيروي انتظامي را نقد كنند، به شدت انتقاد كرد و خطاب به صفارهرندي گفت: <جناب وزير قرار نيست حدود آزادي مطبوعات در حد تحمل شما باشد.> شهلا شركت، مديرمسوول اولين نشريه تخصصي زنان با نام زنان و روزنامهنگاري كه فعاليت خود را از سال 1357 با فعاليت در مجله اطلاعات بانوان آغاز كرده است نيز از توجه بيشتر به روزنامهنگاران زن و فعاليتهاي شجاعانه زنان روزنامهنگار هم در عرصه روزنامهنگاري و هم در كانون خانواده صحبت كرد و گفت: <تعداد زنان توانمند و خلاق در عرصه روزنامهنگاري و فعاليتهاي اين حوزه آنچنان زياد است كه ميتوان سهم بيشتري از برترينهاي روزنامهنگاري را به آنها اختصاص داد.>
پس از شركت هم عباس عبدي روزنامهنگاري كه 17 سال پس از آغاز فعاليت روزنامهنگاري بازداشت و پس از گذراندن 30ماه زندان انفرادي آزاد شد و تا امروز هم بيشتر مقالات خود را در سايت <آينده> منتشر ميكند، در جايگاه قرار گرفت و پس از اشاره به <نقش مهم رسانهها و مطبوعات در توسعه كشور> گفت: <جامعهايران در مقايسه با ديگر كشورهاي منطقه عليرغم پيشرفتهاي چشمگيرش در بسياري از زمينهها در عرصه روزنامهنگاري كماكان دوران سختي را نسبت به ديگر جوامع مشابه ميگذراند، هر اقدامي كه براي توسعهپايدار كشورمان صورت بگيرد بايد خط مشي مشخصي را نسبت به مقوله مطبوعات و روزنامهنگار در پيش داشته باشد و هر برنامه توسعهاي بدون مشاركت مطبوعات و ايفاي نقش مناسب از جانب روزنامهنگاران به مقصد نخواهد رسيد.>
مطبوعات آزاد بنياد مردمسالاري است
در مراسم روز پنجشنبه كه همزمان با روز جهاني آزادي مطبوعات برگزار شده بود پيام دبيركل سازمان ملل و سپس بيانيه انجمن صنفي روزنامهنگاران ايران نيز قرائت شد. <بان كي مون> پس از اشاره به اينكه <در سال گذشته 150 دستاندركار حرفهاي رسانهها جان خود را در راه انجام وظيفه از دست دادند>، آورده است: <مطبوعات آزاد، ايمن و مستقل از بنيادهاي اصلي مردمسالاري و صلح هستند.> به اعتقاد دبيركل سازمان ملل متحد <سركوب آزادي مطبوعات، سركوب حقوق بينالملل، بشريت و آزادي فردي است يعني هر آنچه كه سازمان ملل مدافع آن است، مطبوعات آزاد، ايمن و مستقل از بنيادهاي اصلي مردمسالاري و صلح است؛ در اين روز جهاني آزادي مطبوعات اجازه دهيد تا تعهد خود را براي اين هدف تجديد نماييم.>
در كنار دبيركل سازمان ملل، انجمن صنفي روزنامهنگاران ايران نيز در بيانيهاي كه به مناسبت روز جهاني آزادي مطبوعات منتشر شده، آورده است: <همواره حاكمان بنا بر مصالحي كه خود، آنها را تعريف ميكردهاند به دنبال تحديد آزادي بوده و در برابر، آزاديخواهي منافع قدرت را به نفع مردم به چالش ميكشيدهاند. همين مبارزات امروز اساس انديشه دموكراتيك قدرت پاسخگو و غيردائم در برابر اصالت اراده عمومي را تشكيل داده و مطبوعات نيز به عنوان بازتابدهنده افكار عمومي و نيز ناقد عملكرد نهاد و قدرت و پرسشگر از آن، پايه و ركن چهارم دموكراسي را ميسازند؛ به نحوي كه بدون وجود مطبوعات مستقل، آزادي و دموكراسي بيمعناست و به همين دليل، كميت و كيفيت وضعيت مطبوعات در هر كشوري به عنوان مهمترين شاخص در اندازهگيري ميزان آزادي در جوامع و معيار سنجش دموكراسي و محك توسعه پذيرفته شده است.>
در ادامه اين بيانيه با تشريح شرايط روزنامهنگاري ايران آمده است: <اگر امنيت شغلي و استقلال حرفهاي را اركان مهم تحقق روزنامهنگاري آزاد بدانيم گريزي از آن نيست كه روند اوضاع را طي سالهاي گذشته در كشورمان مثبت ارزيابي نكنيم. از يك سو توقيفهاي مطبوعات و نيز سختگيريهاي زياد در زمينهصدور مجوز نشريات از ميزان امنيت حرفهروزنامهنگاري كاسته و از سوي ديگر فشارهاي خانمانبرانداز اقتصادي حداقلهاي لازم را از يك چشمانداز باثبات سلب كرده است. همچنين صدور بخشنامهها و ابلاغيهها براي مطبوعات افزايش يافته كه استقلال مطبوعات و روزنامهنگاران را در تحقق رسالت روزنامهنگاري به چالش كشيده است. اين همه در حالي است كه برخي مقامات شرايط كاري آنها را بيش از پيش تنگ و هزينهدار كردهاند. دامنه تحديدها به گونهاي است كه نهاد صنفي و خانه روزنامهنگاران نيز از آن مصون نبوده و بخش مهمي از توان و انرژي آن را به دفاع از كيان خود اختصاص داده است، با همه اين تضييعها اما با همت و اراده روزنامهنگاران كشور، جريان كار مطبوعاتي همچنان زنده و پوياست و اميدوار به تحقق آيندهاي آزادتر و مصونتر، تلاش ميكند.>
انتهاي خبر // روزنا - وب سایت اطلاع رسانی اعتماد ملی//www.roozna.com
http://www.roozna.com/Negaresh_site/FullStory/?Id=36351&Title=متن%20سخنراني%20عباس%20عبدي%20هنگام%20دريافت%20جايزه%20بهترين%20روزنامه%20نگار%20سال